İÇ DENETİM FAALİYETLERİ
Teftiş Kurulu Başkanlığı, Yönetim Kurulu’ndan doğrudan aldığı yetkiyle, Banka’nın faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacıyla sistematik, disiplinli ve risk-temelli bir yaklaşım tesis ederek bağımsız ve objektif güvence ve danışmanlık faaliyetleri yürütmektedir. Başlıca amacı; Banka faaliyetlerinin Bankacılık Kanunu’na ve ilgili diğer mevzuat ile Banka içi strateji, politika, ilke ve hedefler doğrultusunda yürütüldüğü hususu ile yönetişim, iç kontrol ve risk yönetimi sistemlerinin etkinliği ve yeterliliği konusunda üst yönetime güvence sağlamak olan iç denetim sistemini kurmak ve işletmektir.
Teftiş Kurulu Başkanlığı, Denetim Komitesine bağlı olarak görev yapmaktadır. Bu kapsamda faaliyetlerini tarafsız ve bağımsız bir şekilde yerine getirir. Teftiş Kurulu Başkanlığı, Banka içerisinde sadece Yönetim Kuruluna ve Denetim Komitesine karşı sorumludur. Teftiş Kurulu Başkanı, Denetim Komitesi ile doğrudan iletişim ve etkileşim kurma yetkisine sahiptir, doğrudan Denetim Komitesi’ne raporlama yapar.
Teftiş Kurulu Başkanlığı, iç sistemler kapsamındaki birimler dâhil olmak üzere Bankanın Genel Müdürlük birimlerinin, yurt içi ve yurt dışı şubelerinin, iştirakleri ve bağlı ortaklıklarının faaliyetleri ile destek hizmeti alınan kişi ve kuruluşların faaliyetlerinin, Bankacılık Kanunu ve diğer yasal düzenlemeler ile iç mevzuat, strateji, politika, ilke ve hedeflere uygunluğunun değerlendirilmesi; mali verilerin doğruluğuna ve kaynakların korunmasına yönelik uygulamalar ile yönetişim, iç kontrol ve risk yönetim sistemlerinin etkinliği ve yeterliliğinin gözden geçirilmesi çerçevesinde denetimler gerçekleştirmektedir.
Ek olarak, personelin usulsüz ve mevzuata aykırı işlemleri ile üçüncü kişilerin Bankaya karşı gerçekleştirdikleri hile ve dolandırıcılık işlemlerine yönelik inceleme ve soruşturma faaliyetini de yerine getirmektedir.
Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülen güvence faaliyetleri, yerinden denetim ve merkezden denetim olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilmektedir. Yerinden denetim faaliyetleri, Bankanın hedef ve stratejileri doğrultusunda, kaynak planlaması dikkate alınarak risk odaklı hazırlanan yıllık denetim planı çerçevesinde, birim, şube, iştirak, bağlı ortaklık ve destek hizmeti alınan kişi ve kuruluşlarda yürütülmektedir. Merkezden denetim ise, şube ve birimlerde risk oluşturabilecek durumların önceden oluşturulan risk senaryoları çerçevesinde erken tespit edilerek kısa zamanda önlem alınmasına yönelik bilgi işlem destekli uzaktan denetim teknikleri ile gerçekleştirilmektedir.
Bilgi sistemleri ve bankacılık süreçleri üzerinde yer alan iç kontroller, risk odaklı bir bakış açısıyla, olasılık, etki ve önemlilik kriterleri esas alınarak değerlendirilmekte ve denetlenen kontrollerin etkinliği ve yeterliliği konusunda denetim kanıtları temin edilerek makul güvence verilmektedir.
İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Raporunda kullanılan verilerin doğruluğu, sistem ve süreçlerin yeterliliği ile veri, sistem ve süreçlerin doğru bilgi ve analize imkân verip vermediği hususu belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından denetime tabi tutulmaktadır.
Yıllık olarak hazırlanan denetim planı kapsamında denetime giren şube ve Genel Müdürlük birimlerinde; ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi ve ISO 22301 İş Sürekliliği Yönetim Sistemi’ne uyum değerlendirilmektedir.
Teftiş Kurulu Başkanlığı’nca gerçekleştirilen denetim, inceleme ve soruşturma çalışmaları sonucunda; tespit edilen hususların düzeltilmesine, hataların tekrarlanmamasına yönelik tedbirlerin alınmasına, süreçlerin iyileştirilmesi ve iç kontrol sisteminin geliştirilmesine yönelik öneriler getirilmekte ve bunlarla ilgili alınan aksiyonlar belirli periyotlarla takip edilmektedir.
Aksiyon tarihlerinde iş birimleri tarafından alınan düzeltici eylemler kontrol edilmekte; düzeltici eylem bulguyu gidermekte yeterliyse bulgu kapatılmakta, yeterli değilse aksiyon tarihi verilmek suretiyle izlenmeye devam edilmektedir. Denetimler neticesinde tespit edilen hususların giderilmesine yönelik olarak iş birimleri tarafından girilen projeler, proje kapsamının bulguyu gidermekte yeterli olup olmadığı noktasında değerlendirilmekte, eksiklik veya hata bulunması durumunda düzeltilmesini sağlamak amacıyla ilgili iş birimine görüş bildirilmektedir.
Müfettişler tarafından Banka personeline, ihtiyaç duyulan ve talep edilen çeşitli konularda eğitim verilmektedir.
Sürekli mesleki gelişim ilkesi çerçevesinde, Müfettişlerin mesleki ve kişisel gelişimlerine katkı sağlayan Banka içi ve Banka dışı eğitimler planlanmakta ve özellikle uluslararası sertifikaların edinilmesini teşvik etmek amacıyla eğitim alınması sağlanmaktadır.
Teftiş Kurulu Başkanlığı, Türkiye İç Denetim Enstitüsü’nün (TİDE), iç denetimde farkındalık yaratmak amacıyla düzenlediği “Farkındalık Ödül Töreni”nde, İç Denetçi Sertifikasyonu’na verdiği önem nedeniyle “Sertifikasyon Farkındalığı Ödülü”ne ve iç denetim mesleğinin ihtiyacı olan eğitimli iş gücünün yaratılması ve mesleğin gelişimi konusunda gerçekleştirdiği çalışmalar nedeniyle “Sürekli Mesleki Gelişim Farkındalığı Ödülü” ne 2019 yılından beri her yıl üst üste layık görülmektedir.
Bunun dışında, özel uzmanlık gerektiren denetim faaliyetleri öncesinde Müfettişlerin eğitim alması sağlanarak alanında uzmanlaşmış, deneyimli Müfettiş kadrosu oluşturulması sağlanmakta ve denetimin kalitesi artırılmaya çalışılmaktadır.
2025 yılı İç Denetim Planı kapsamında; 417 Şube, 49 Bağlı Şube, 4 yurt dışı Şube denetimi, 11 Genel Müdürlük İş Birimi, 2 İç Sistemler Birimi ile bu Birimlere Bağlı Müdürlükler, 1’i yurt dışı olmak üzere toplam 5 Bağlı Ortaklık denetimi, 26 Bilgi Sistemleri Süreçleri (Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddeleri kapsamında), 3 Genel Müdürlük bilgi sistemleri Biriminin denetimi, 1’i yurt dışı olmak üzere toplam 3 Bağlı Ortaklıkta bilgi sistemleri denetimi, 16 Destek Hizmeti Alınan Kişi ve Kuruluşta bilgi sistemi denetimi, tüm Bankacılık Süreçlerinin denetimi, İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci (İSEDES) denetimi, Sızma Testi Aksiyon Planı Uyum Kontrolleri, BADES Aksiyon Planı Uyum Kontrolleri, Bilgi Sistemleri ve Bankacılık Süreçleri Denetimi Aksiyon Planı Uyum Kontrolleri, Yönetim Beyanı Çalışmaları (Bilgi Sistemleri Denetimi, Bankacılık Süreçleri Denetimi, Destek Hizmeti Alınan Kişi ve Kuruluşların Yıllık Değerlendirilmesi), Risk Merkezi Denetimi, Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi Denetimi, Kimlik Paylaşım Sistemi Denetimi, SWIFT Denetimi, Banka Çağrı Merkezlerinin Hizmet Seviyesinin ve Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik Kapsamında Yapılacak Denetimler, Elektronik Bankacılık Hizmetleri Denetimi, TFRS-9 Süreçlerinin Denetimi, KVKK Süreçlerinin Denetimi (Genel), Geriye Dönük Fişlerin Denetimi, BDDK’ya Yapılan Raporlamaların Doğruluğunun Denetimi, TMSF’ye Yapılan Prim Ödemelerinin Denetimi, Yeni Ürün- Uygulama ve Hizmet Denetimi, Banka ve Finansal İştiraklerinin Uyum Denetimi(Uyum Programının Denetimi), Önlem Planı Çalışmaları Denetimi, Uzaktan Kimlik Tespiti Uyum Denetimi, Değerleme Hizmeti Uyum Denetimi, Kıymetli Maden Sorumlu Tedarik Zinciri Denetimi, Kalite Güvence-İç Değerlendirme Denetimi, Bankanın Dahil Olduğu Risk Grubu Denetimi, Fiziksel Arşiv Merkezi Denetimi, Merkezi Olmayan Nakit Yönetimi (MONY) Denetimi, ISO Entegre Yönetim Sistemi Denetimi, Piyasa Riskinin Denetimi, Yasa Dışı Bahis ve Fraud Konularının Denetimi, Masak Mevzuatına Uyum Denetimi, Gelir Tahmin Modelinin Denetimi, Faiz Oranı Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber Denetimi, İklimle Bağlantılı Finansal Risklerin Yönetimine İlişkin Rehber Denetimi, ISO 27701 Kişisel Veri Yönetim Sistemi Denetimi, ISO 14001 Çevre, ISO 27001 Bilgi Güvenliği ve ISO 22301 İş Sürekliliği Yönetim Sistemine Uyumun Denetimi tamamlanmıştır.
İÇ KONTROL FAALİYETLERİ
İç Kontrol Başkanlığı, sağlıklı bir iç kontrol ortamının oluşturulmasını ve koordinasyonunu, Banka varlıklarının korunmasını, faaliyetlerin etkin ve verimli bir şekilde Bankacılık Kanunu’na ve ilgili diğer mevzuata, Banka içi politika ve kurallara ve bankacılık teamüllerine uygun olarak yürütülmesini, muhasebe ve finansal raporlama sisteminin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini sağlayacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu çerçevede, Banka genelinde yürütülen süreç ve faaliyetlere ilişkin kontrol mekanizmaları düzenli olarak izlenmekte, değerlendirilmektedir.
Bu kapsamda Banka’nın tüm yurt içi ve yurt dışı şubeleri, Genel Müdürlük birimleri ve konsolidasyona tabi bağlı ortaklıkları yıllık iç kontrol planına dahil edilmekte; söz konusu plan doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmalar yoluyla tespit edilen hususlar izlenerek gerekli iyileştirme ve düzeltici aksiyonların alınmasına yönelik takip faaliyetleri yürütülmektedir.
İç Kontrol Müdürlüğü tarafından icra edilen kontrol faaliyetleri risklilik durumuna göre, hazırlanan kontrol programları çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. 2025 yılında Bankamızın tüm yurt içi ve yurt dışı şubelerinde, 1 yurt dışı bağlı ortaklığında, 41 Genel Müdürlük biriminde ve 6 konsolidasyona tabi bağlı ortaklığında iç kontrol faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.
Bunun yanında Banka faaliyetlerinin risk önleyici bir yaklaşımla daha hızlı ve etkin bir şekilde kontrol edilmesi amacıyla, Banka faaliyetleri içerisinde yoğunluk arz eden ve operasyonel hatalara açık işlemlere yönelik olarak oluşturulan senaryolar ile rutin ve dönemsel bazda hazırlanan envanterler, merkezden kontrol ekibi tarafından sürekli olarak kontrol edilmektedir. Bu kontroller aracılığıyla, süreçlerdeki risk alanlarının zamanında tespit edilmesi ve kontrol etkinliğinin artırılması hedeflenmektedir.
Dönemsel olarak değişkenlik gösteren Banka faaliyetlerine yönelik kontrol faaliyetlerinin kesintisiz şekilde yürütülmesi, potansiyel risklerin oluşmadan önce belirlenerek gerekli önleyici tedbirlerin alınması ve kontrol süreçlerinin daha hızlı ve etkin biçimde icra edilmesi amacıyla, iç kontrol faaliyetlerinin merkezileştirilmesine yönelik çalışmalara ağırlık verilmiştir. Bu kapsamda, merkezden yürütülen kontrol yapısının güçlendirilmesi ve standart bir kontrol yaklaşımının Banka genelinde uygulanması sağlanmaktadır.
Bilgi Sistemleri İç Kontrol Müdürlüğü tarafından 2025 yılı Bilgi Sistemleri İç Kontrol Planı kapsamında; bilgi sistemlerine yönelik faaliyet gösteren 5 adet birimde, 3 adet yurt dışı şubesinde, 1 adet yurt dışı bağlı ortaklığında ve 6 konsolidasyona tabi bağlı ortaklığında bilgi sistemleri iç kontrol faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Bankamız bilgi sistemleri birimlerinin gerçekleştirdiği riskli faaliyetlere ilişkin sürekli kontroller kapsamında yer alan 32 adet kontrol noktası üzerinde periyodik kontroller yapılmıştır.
İç Kontrol Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin icrasına yönelik işlemlerin kontrolleri ile operasyonel faaliyetlerin verimliliği ve etkinliğinin sağlanması, Banka’nın iletişim kanallarının ve bilgi sistemlerinin kontrol edilmesi suretiyle banka bünyesinde elde edilen bilginin güvenilir, tam, izlenebilir, tutarlı ve ihtiyacı karşılayacak uygun biçim ve nitelikte olmasının temini ile söz konusu bilgilere ilgili birim ve personel tarafından zamanında erişilebilmesi imkânının sağlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, bilgi akışının sağlıklı ve kesintisiz şekilde yürütülmesine yönelik kontrol mekanizmaları düzenli olarak izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Bununla beraber, finansal raporlama sistemlerinin kontrolü yoluyla muhasebe ve raporlama sistemlerinin bütünlüğünün ve güvenilirliğinin sağlanması, uyum kontrolleri vasıtasıyla Banka’nın gerçekleştirdiği ve gerçekleştirmeyi planladığı tüm faaliyetler ile yeni işlem ve ürünlerin Kanuna ve ilgili diğer mevzuata, Banka içi politika ve kurallar ile bankacılık teamüllerine uyumunun temin edilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda yürütülen kontrol faaliyetleri ile olası uyumsuzlukların önceden tespit edilerek gerekli önleyici ve düzeltici aksiyonların alınmasına yönelik süreçler desteklenmektedir.
Banka’nın hedef ve stratejileri doğrultusunda; değişen iş ihtiyaçları, maruz kalınan riskler ile mevzuatsal ve teknolojik gelişmeler yakından takip edilerek iç kontrol sisteminin etkin, güncel ve işlevsel yapısını korumasını teminen gerekli revizyon, iyileştirme ve güncellemeler düzenli olarak hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda, iç kontrol süreçlerinin Banka faaliyetleriyle uyumlu şekilde sürekli geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, Banka genelinde iç kontrol sisteminin sahiplenilmesini ve kurum içi kontrol kültürünün yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla farkındalık artırıcı çalışmalar sürdürülmekte; kontrol bilincinin tüm birim ve kademelerde yerleşmesine yönelik uygulamalara devam edilmektedir.
UYUM MÜDÜRLÜĞÜ FAALİYETLERİ
Suç Gelirlerinin Aklanması, Terörün Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesi kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yayımlanmış olan mevzuatta yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile yine aynı konudaki uluslararası ilke, esas ve kurallara uyumun sağlanmasına yönelik faaliyetler Uyum ve Mevzuat Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu kapsamda, “Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere Uyum Programı Hakkında Yönetmelik” uyarınca Banka’nın tabi olduğu yükümlülüklerin yerine getirilmesini teminen müşterilerin tanınması, risk kategorilerine göre sınıflandırılması ve izlenmesi, şüpheli müşteri işlemlerinin bildirilmesi konularında gerekli politika ve prosedürler oluşturulmaktadır. Söz konusu politika ve prosedürlerin uygulanıp uygulanmadığının kontrolü yapılmakta, riskli sektör ve ülke işlemleri için görüş/onay verilmektedir. Şube vb. kanallarla iletilen ya da izleme ve kontrol faaliyetleri kapsamında tespit edilen, Banka nezdindeki şüpheli olabilecek işlemler hakkında risk bazlı yaklaşım çerçevesinde gerekli araştırma ve değerlendirmeler yapılarak, şüpheli olduğu kanaatine varılan işlemler Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’na (MASAK) bildirilmektedir. Banka tarafından uluslararası yaptırımların sağlıklı biçimde takibi amacıyla Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, OFAC vb. uluslararası kurum ve kuruluşların yaptırım kararlarının derlendiği Yasaklılar Listesi, sorgu ve kontrollerde kullanılmaktadır.
Banka’nın yurt içi ve yurt dışı şubelerinde suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine ilişkin yürütülen uyum ile ilgili görev ve faaliyetlerin eş güdümü sağlanmaktadır. Faaliyet gösterilen ülkenin mevzuatı doğrultusunda Banka tarafından oluşturulan uyum programına tabi olan yurt dışı şubelerin, yurt dışı düzenlemelerden kaynaklanabilecek uyum risklerinin takibi ve bu düzenlemelere uyumun kontrolü birer personel aracılığıyla yerine getirilmektedir. Söz konusu faaliyetler yürütülürken iş birimleri ile koordineli olarak çalışılmakta, eğitim faaliyetleri çerçevesinde suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik Banka içi bilincin ve kültürün sürekli yükseltilmesi amacıyla Banka personeline düzenli olarak sınıf içi ve çevrim içi eğitimler verilmektedir.
MASAK mevzuatı kapsamında bir ana kuruluşa bağlı olarak faaliyet gösteren finansal kuruluşlar, Ana Finansal Kuruluş çatısı altında toplanarak tüm yapı “Finansal Grup” olarak tanımlanmıştır. Finansal grup bünyesindeki her bir kurumun yükümlülükleri münferiden devam etmekte olup; buna ilave olarak “Finansal Gruplar” için grup yükümlülükleri getirilmiştir. Bu kapsamda Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Finansal Grubu bünyesinde ana finansal kuruluş olarak Bankamız ve diğer finansal kuruluşlar olarak Vakıf Yatırım Menkul Değerler AŞ, Vakıf Faktoring AŞ, Vakıf Finansal Kiralama AŞ Vakıf Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ Finansal Grup bünyesinde yer almaktadır. Finansal Grup yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin gözetimi ve koordinasyonu ana finansal kuruluş olan Bankamız Uyum Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bu kapsamda Finansal Grup Uyum Politikası yayımlanmış, Bankamız Uyum Görevlisi aynı zamanda Finansal Grup Uyum Görevlisi olarak atanmış, Banka Uyum görevlisi Yardımcısı da Finansal Grup Uyum Görevlisi Yardımcısı olarak atanmıştır. Grup bünyesindeki uyum faaliyetlerinde ortak bir şekilde grup uyum standartları doğrultusunda hareket edilmesi için Bankamız Uyum Birimi tarafından diğer dört finansal kurumun Uyum Birimleri ile ortaklaşa çalışmalar yürütülmekte bu kapsamda gerekli rehberlik ve yönlendirmeler yapılarak finansal grup uyum yükümlülükleri kontrol edilmektedir.
MEVZUATI İZLEME VE DEĞERLENDİRME FAALİYETLERİ
Bankacılık faaliyetleri ile ilgili mevzuatın izlenmesi ve mevzuata uyum sürecinin etkin ve verimli bir şekilde yönetilebilmesi kapsamında, Uyum ve Mevzuat Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösterilmektedir.
Bankacılık faaliyetlerini ilgilendiren mevzuat ve bankacılık uygulamaları konusunda yaşanan gelişmeler güncel olarak izlenmekte, mevzuat değişikliklerinin bankacılık faaliyetlerine etkisi yorumlanmakta, bu kapsamda Banka ile Bankaca verilen hizmetlerle ilişkili olarak Banka iştirakleri tarafından alınması gereken tedbirler ve Banka iç mevzuatında ve uygulamalarında yapılması gereken değişiklikler tespit edilerek, ilgili birimlere konu hakkında yazılı bilgi verilmekte ve gerekli tedbirlerin alınması talep ve takip edilmektedir. Ayrıca, bankacılıkla ilgili mevzuat düzenleme taslakları hakkında da ilgili birimler haberdar edilerek, düzenleme henüz yürürlüğe girmeden önce gerekli çalışmaların başlatılması sağlanmaktadır.
“Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik” kapsamında mevzuata uyum kontrollerine yönelik görevler yürütülmektedir. Bu kapsamda, Banka’da mevzuat değişikliklerine uyum çalışmaları koordine edilmekte, mevzuat değişikliklerinin Banka iç mevzuatına ve uygulamalarına yansıtılmasına yönelik olarak ilgili iş birimlerince alınan tedbirler, gerçekleştirilen uygulama değişiklikleri ve iç mevzuat düzenlemeleri mevzuata uyum açısından takip ve kontrol edilmekte, gerekli görülen düzeltme ve değişikliklerin yapılması sağlanmaktadır. Bu suretle mevzuata zamanında ve tam olarak uyum sağlanabilmesi için gerekli tedbirler alınmakta, ayrıca yeni ürün ve hizmetlerin mevzuata uyumuna yönelik kontroller gerçekleştirilmekte, iç mevzuat ve izahnamelerin güncel tutulması koordine edilmektedir.
Türkiye Bankalar Birliği nezdinde yapılan toplantılara Banka katılımının sağlanmasını teminen gerekli bildirim ve koordinasyon süreçleri yürütülmekte, mevzuata uyum çalışmaları kapsamında oluşturulan Çalışma Gruplarına ilgili iş birimleri ile katılım sağlanmakta ve yapılan toplantılara iştirak edilmekte, Birlik tarafından gönderilen görüş talepleri ilgili iş birimlerinden alınan görüşler çerçevesinde değerlendirilerek Banka adına yanıtlanmaktadır. Birlik nezdinde yapılan çalışmalara ait bilgilendirmeler ile Birlik tarafından iletilen mevzuat düzenlemeleri, Kurum talimatları ve bilgilendirmelerinin, ilgili iş birimlerine bildirimi sağlanmakta ve alınan aksiyonlar takip edilmektedir.
Uluslararası vergi uyumunun artırılmasına yönelik karşılıklı bilgi değişimi anlaşmalarına ilişkin mevzuat izlenmekte ve söz konusu düzenlemelere uyumun sağlanmasını teminen ilgili iş birimleri yönlendirilerek, bu kapsamda ilgili iş birimlerince yapılan çalışmalar takip edilmekte, bu doğrultuda Yabancı Hesapların Vergi Uyumu Yasası (FATCA) ve Ortak Raporlama Standartları (CRS) mevzuatına uyumun sağlanmasına yönelik koordinasyon çalışmaları yürütülmektedir.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nca “Sistemik Önemli Bankalara” yönelik olarak getirilen, İyi Uygulama Rehberlerinde yer alan tüm ilkelere uyum sağlanması ve kısmen veya tamamen uygulanmayan ilkeler için hazırlanacak ayrıntılı gerekçelerin her yıl İSEDES raporlarının teslimi ile birlikte BDDK’ya sunulması yükümlülüğü kapsamında, “Sistemik Önemli Banka” olarak belirlenen Banka’nın uygulamaları ile politika dokümanlarının İyi Uygulama Rehberlerinde belirtilen ilkeler ile tam uyumlu olmalarına yönelik takip ve kontrol faaliyetleri yürütülmekte, gerektiğinde değişiklik ve düzeltmelerin yapılması amacıyla ilgili iş birimleri koordine edilmektedir.
Ayrıca, Banka’nın yurt dışında bulunan şubeleri ile konsolidasyona tabi yurt dışı bağlı ortaklıklarının, faaliyette bulundukları ülkelerin mevzuatına uyumunun, ilgili şubelerde/ortaklıklarda bu kapsamda görevlendirilen personelce kontrol edilerek, uyum konusunda raporlama yapılması sağlanmaktadır.
Müdürlük faaliyetleri doğrultusunda, Banka’nın yürürlükteki kanunlara ve ilgili diğer düzenlemelere, Banka iç politika ve prosedürlerine, organizasyonel yönetime ve etik standartlara uyumunun desteklenmesi, tüm yasal düzenlemelere uyum yoluyla Banka’nın itibarının ve bütünlüğünün korunması hedeflenmektedir.
Bankanın sürdürülebilirlik ile ilgili düzenlemelere tam uyumunun sağlanması, iklim değişikliği ve kontrolsüz atıklar gibi çevre sorunlarının önlenmesi için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yayımlanan mevzuat düzenlemeleri yakinen takip edilerek, ilgili birimler konuya ilişkin bilgilendirilmekte, Birleşmiş Milletler tarafından 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına katkı sağlanmaktadır.
Banka Faaliyetlerini Önemli Derecede Etkileyebilecek Mevzuat Değişiklikleri
TCMB tarafından, döviz piyasasının sağlıklı çalışması, döviz kurlarında gözlenebilecek oynaklıkların engellenmesi ve döviz likiditesinin dengelenmesi amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacağı belirtilmiştir.
BDDK tarafından bankalar ve finansal kuruluşlar dışındaki, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili düzenlemeler uyarınca bağımsız denetime tabi şirketlerin (Şirket) kredi başvurusu yaptıkları tarih itibarıyla yabancı para (YP) nakdi varlıklarının (altın dahil, efektif döviz ile bankalardaki YP mevduat) Türk Lirası (TL) karşılığının 15 milyon TL’nin üzerinde olması halinde; bu şirketlerin YP nakdi varlıklarının, en güncel finansal tablolarına göre aktif toplamından veya son 1 yıllık net satış hasılatından büyük olanının yüzde 10’unu aşması durumunda, söz konusu şirketlere TL cinsinden yeni bir nakdi ticari kredi kullandırılmamasına ilişkin düzenlemeler yürürlükten kaldırılmıştır.
TCMB tarafından Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yapılarak bankalara zorunlu karşılık tesis etme yükümlülüğü getiren nakdi kredi büyüme oranları güncellenmiştir.
BDDK tarafından tüketici kredilerine, yeniden yapılandırılan kredilere ve Türkiye’de imal edilen elektrik motorlu taşıtlar ilişkin kullandırılacak kredilerin genel vade sınırları ile kullandırım oranları değiştirilmiştir.
TCMB tarafından İhracat Bedeli Kabul Belgesine veya Döviz Alım Belgesine bağlanan ihracat bedellerinin TCMB’ye satış oranı ile döviz kazandırıcı hizmetlerden/işlemlerden elde edilen dövizlerin bankalara satılması halinde bankalar tarafından TCMB’ye satılması gereken döviz oranı güncellenmiştir.
Sermaye Piyasası Kurulu tarafından payları borsada işlem gören ortaklıklar ile bağlı ortaklıkların, yapılacak ilk genel kurulda ortakların bilgisine sunulmak üzere, genel kurul kararı olmaksızın yönetim kurulu kararı ile geri alım programı başlatabilecekleri belirtilmiştir.
Kişisel Verilerin Korunması Kurumu tarafından bankalarca işlenen özel nitelikli kişisel veriler kapsamında, ilgilinin açık rızası olmaksızın verilerinin işlenmesinin yasak olduğu ve belirli hallerde yapılabileceği hususları düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile personele yapılacak özlük ödemeleri, emekli aylıkları, avans suretiyle kartlara yapılan ön ödemeler, sosyal yardım ödemeleri, öğrencilere yapılacak burs ve kredi ödemeleri, çiftçi, esnaf, vb. meslek gruplarına yapılacak destek ve teşvik ödemeleri, toplu taşıma, yemek, kimlik ve öğrenci kartları gibi kartlara yapılan ödemeler ve bunların dışında banka protokollerine konu olan hak sahiplerine yapılan diğer ödemeler için banka protokollerinin ilk kez yapılması veya yenilenmesinde ödemenin yapılacağı gerçek veya tüzel kişiye verilecek ya da yenilenecek banka kartı ve buna bağlı olarak verilebilecek ya da yenilenecek kredi kartı ile ön ödemeli kartlarda, kullanıcı tarafından aksi talep edilmedikçe, 5464 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de yerleşik ve faaliyet iznini haiz kartlı sistem kuruluşlarınca çıkarılan kartların kullanılmasının gerektiği belirtilmiştir.
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri taşıt sözleşmeleri hariç sözleşmelerin ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
BDDK tarafından bankaların çevresel olarak sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerin finansmanına katkısının ölçümü için oluşturulan yeşil varlık oranı ile diğer anahtar performans göstergelerinin hesaplanmasına ve raporlanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
TCMB tarafından Türkiye’de yerleşik kişilerin, kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araçlarını yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla almaları ve satmalarının serbest olabileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
BDDK tarafından Basel Komitesi tarafından15 Haziran 2022 tarihinde yayımlanan “Principles For The Effective Management and Supervision of Climate-related Financial Risks” (İklimle İlgili Finansal Risklerin Etkili Yönetimi ve Denetlenmesine İlişkin İlkeler) esas alınarak, bankaların maruz kaldıkları veya kalacakları iklimle bağlantılı finansal risklerini etkili bir şekilde yönetebilmelerini teminen oluşturulacak ve/veya yürütülecek politika, süreç ve faaliyetler ile görev ve sorumluluklara ilişkin iyi uygulamalara esas teşkil edecek ilkeler belirlenmiştir.
BDDK tarafından bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riski standart rasyosuna ilişkin değişiklik yapılmıştır.
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından bir şirketin bağımsız denetime tabi olması/denetim kapsamından çıkmasında dikkate alınan ölçütlerin (aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı) eşik değerleri yeniden belirlenmiştir.
MASAK tarafından kripto varlık hizmet sağlayıcılara, uzaktan kimlik tespiti yöntemleri kullanarak işlem yapma yetkisi tanınmış ve buna ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
TCMB tarafından kur korumalı mevduat hesap açma ve yenileme işlemlerinin (YUVAM hesapları hariç) 23 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı belirtilmiştir.
TCMB tarafından kredi limitine bağlı kredi tahsis ücreti oranı güncellenmiştir.
MASAK tarafından finansal kuruluşların kendi aralarında gerçekleştirdikleri işlemler, ön ödemeli kartlara ilişkin işlemler, elektronik para ve ödeme kuruluşlarına ilişkin işlemler, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin işlemler gibi konularda kimlik tespiti süreçlerine dair açıklama ve yönlendirmeler yapıldığı Rehber yayımlanmıştır.
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun düzenleme ve denetimine tabi olan bankaların herhangi bir ölçüte tabi olmaksızın zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olduğu belirtilmiştir.
Banka ve Faaliyetleri ile İlgili Diğer Bilgiler
GRI 2-15